مدل مدیریت شهری، یکی از موضوعات کلیدی در ارتباط بانحوه اداره شهر

  • گیلان پیرترین استان کشور/ زاد و ولد در زوج های گیلانی کاهش یافت
  • تاریخ خبر : چهارشنبه ۱ دی ۹۵ - ۲۱:۵۰

    کد خبر : 50841
    حمید رحیمی کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری:

    مدل مدیریت شهری، یکی از موضوعات کلیدی در ارتباط بانحوه اداره شهر

    واران خبر:  /به قلم حمید رحیمی کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری / مدل مدیریت شهری یکی از موضوعات کلیدی در …

    واران خبر:  /به قلم حمید رحیمی کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری / مدل مدیریت شهری یکی از موضوعات کلیدی در ارتباط با نحوه اداره شهر است.
    درایران باگذشت۱۰۰ سال ازتشکیل نهادهی شهرداری تاکنون درمتون قانونی نامی ازمدل مدیریت شهرری برده نشده است.امابررسی هانشان می دهدکه مدل مدیریت شهری درایران مدل شورا–مدل مدیرشهر است.
    سعی می شود که آسیب های مربوط به این مدل درایران پرداخته شود.
    مقدمه:
    براساس اصل اول قانون اساسی،حکومت ایران جمهوری اسلامی است وبراساس اصل ۶ قانون اساسی امور کشورباید متکی به آرائ عمومی و از راه انتخابات رئیس جمهور،نمایندگان مجلس شورای اسلامی،اعضای شوراهاونظایراینهایاازراه همه پرسی درمواردی که دراصول دیگراین قانون معین می گردداداره شود.
    براساس اصل هفتم،شوراهایعنی مجلس شورای اسلامی،شورای استان،شهرستان،شهر،محل،بخش،روستاونظایرآن از ارکان تصمیم گیری واداره امورکشورند.
    امادرایران مطالعات چندانی بصورت مستقیم به موضوع مدل های مدیریت شهری نپرداخته اند.
    هرچندساختارمدیریت شهری یکی ازابعادبسیارمهم حکمروایی شهری محسوب می شود.
    بهر حال مدل های مدیریت شهری بر گرفته از کشورهای غربی بوده که به نقد و بررسی آنها خواهیم پرداخت:
    مطالعات نشان داده که ۴ مدل مدیریت در کشورهای اروپایی موجود می باشد:
    ۱- مدل شهردار قوی
    ۲- مدل رهبری جمعی
    ۳- مدل رهبری توسط کمیسیون
    ۴- مدل شورا –مدیر
    بررسی و آسیب شناسی مدل اداره امور شهر در ایران
    سیر تطور مدل های مدیریت شهری در ایران:
    – قانون بلدیه ۱۲۸۶ ه.ش
    – قانون بلدیه ۱۳۰۹ ه.ش
    – قانون تشکیل شهرداری ها و انجمن شهر و قصبات ۱۳۲۸
    – لایحه قانونی شهرداری مصوب ۱۳۳۱ ه.ش
    – قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴
    – مدل کنونی منبعث از قانون شهرداری ۱۳۳۴ و قانون شوراها مصوب ۱۳۷۵و اصلاحی سال ۱۳۸۲
    مدل کنونی اداره امور شهر در ایران:
    بعد گذشت ۲۱ سال از وقوع انقلاب در سال ۱۳۵۷ سر انجام انتخاب شوراها بر اساس قانون مصوب ۱۳۷۵در سال ۱۳۷۸ برگزار شد و شوراها شروع به کار کردند.در این دوره نیز مدل انتخابی برای اداره امور شهر همان مدل شورا – مدیر شهر است که همانند قوانین قبلی شهردار به مدیر منتخب شورای شهر اطلاق می شود.
    مطابق قانون اعضای شورای اسلامی شهر با رای مستقیم انتخاب کنندگان برای یک دوره چهار ساله انتخاب می شوند.شوراهای اسلامی شهر پس از رسمیت یافتن نسبت به انتخاب شهردار واجد شرایط برای مدت چهار سال اقدام می کنند.اما شهر دار نمی توتند همزمان عضو شورای شهر باشد.شهردار انتخابی برای صدور حکم به وزارت کشور معرفی میگردد.
    رهبری سیستم اجرایی شهرداری بر عهده شهردار (مدیر شهر)منتخب شوراست و اوست که روسای واحدها و معاونت های شهرداری را انتخاب می کند.و شورا ها قانونا حق دخالت در این زمینه را ندارند.شهردار (مدیر شهر)در برابر تصمیمات شورای شهر پاسخگو و بر کناری شهردار پس از طی مراحل قانونی سوال و استیضاح با رای مخالف دو سوم اعضائ شورای شهر امکان پذیر است.
    هرگاه شورا اقداماتی را بر خلاف و ظایف مقرر یا خلاف مصالح عمومی کشور و یا حیف و میل و تصرف غیر مجاز در اموالی که وصول و نگهداری آن را به نحوی بر عهده دارد انجام دهد به پیشنهاد فرماندار و طرح موضوع در هیات حل اختلاف استان و تصویب هیات حل اختلاف مرکزی منحل می گردد
    یکی از چالشهای مهم بر قرار ساختن رابطه متوازن میان شورا و شهر دار است.چرا که فقدان هماهنگی و ضعف نظارت در این میان می تواند سبب انحراف هر یک از این دو از اهداف و وظایف خود شود.
    برخی از روشهای تعادل بخشی:
    – اعطای قدرت تحقیق و بررسی به شورا
    – محدود کردن دوره تصدی مجدد شهردار
    – اعطای اختیار وتو به شهرداردر برابر مصوبات شورای شهر
    – قدرت انتخاب مدیران ارشد اداری
    عدم شکل گیری شوراها ی محله ای و منطقه ای زیر مجموعه شورا ها:
    رسمیت دادن و تشکیل شوراها ی محله ای و نواحی و مناطق شهر به عنوان زیر مجموعه و مکمل شورای شهر .
    بحث و نتیجه گیری :
    نقص در مدل مدیریت شهری ایران و ضرورت تفکیک رهبری سیاسی از مدیریت تخصصی
    در متون قانونی ایران از شخصیتی به نام شهردار مرتبا نام برده می شودو وظایف و اختیارات به اومنتسب می شود ،بدون اینکه توجه به سمت شهردار که جایگاهی انتخابی دارد.
    به عبارت دیگر آن دسته از افرادی که از بیرون از شورا و بدون اخذ آرای مردم مسولیت رهبری شهر به شخصی که بطور مستقیم یا غیر مستقیم (عضویت در شورا)آرا و اعتماد شهروندان را جلب نکرده است منطقی نیست.
    این موضوع خود سر آغاز برخی از مشکلات در انتخاب شهردارتوسط شورا است.
    در مدل شورا –شهر شخصیتی جداگانه به نام شهردار حضور دارد اما حدود قدرت او متفاوت.
    حتی در تحولات اخیر نظام مدیریت شهری در ایالات متحده امریکا در قالب این سیستم اقدام به انتخاب مستقیم شهردار می کنند.یعنی در واقع با انتخاب مستقیم شهردار و مقتدر ساختن او خلا فقدان رهبری سیاسی در این گونه ساختارها ی مدیریتی هستند.

    يک ديدگاه

    1. ميثم گفت:

      با سلام
      سوالی خیلی وقته در ذهم متبادره !!!
      چرا افرادی که در رشته جغرافیا تحصیل می کنند از بیان کلمه جغرافیا پرهیز و فقط گرایش رشته جغرافیا(شهری – روستایی و…) را ارائه می نمایند ؟؟

    کلیه حقوق برای پایگاه خبری واران نیوز محفوظ است
    Desgined & Programmed by AmirHz.ir